Bij het beoordelen van verontreinigde Iocaties en de afweging van de verschillende saneringsvarianten, speelt
de risico-evaluatie een grote rol. Op basis van de risico-evaluatie vindt een beoordeling plaats van de urgentie
van de sanering. Indien met de bestaande blootstellingsmodellen (CSOIL, VOLASOIL, SUS) humane risico's
worden berekend, wordt een hoge prioriteit aan de sanering gegeven die vrijwel altijd leidt tot een intensieve
saneringsaanpak. Uit veldmetingen is gebleken dat humane risico's vaak worden overschat met deze blootstellingsmodellen,
aangezien de gemeten concentraties in de lucht van kruipruimten veelal lager zijn dan wordt
voorspeld.
In dit rapport is naar voren gekomen dat deze risico-overschatting het gevolg is van een sterke concentratiesprong
op het grensvlak van de verzadigde en onverzadigde zone. Deze concentratiesprong wordt naar alle
waarschijnlijkheid veroorzaakt door een combinatie van diffusief transport en biologische afbraak. In de huidige
blootstellingsmodellen wordt onvoldoende rekening gehouden met deze processen.
Op drie locaties (Hengelo, Groningen en Maarsbergen) is een risico-evaluatie uitgevoerd met VOLASOIL,
waaruit bleek dat ook op deze locaties sprake ijs van een risico-overschatting. De mate waarin de risico's
worden overschat met het huidige VOLASOIL-model is bepaald door de resultaten van een risico-evaluatie op
basis van gemeten grondwaterconcentraties te vergelijken met die van een risico-evaluatie op basis van de
gemeten luchtconcentraties in de onverzadigde zone. Er blijkt een duidelijke overschatting te zijn van het
voorspelde risico indien dit wordt berekend op basis van de grondwaterconcentraties. Voor de locatie Hengelo
wordt dit risico overschat met een factor > 1000 voor C!S en VC en een factor 10 tot 1000 voor TRI; voor de
locatie Maarsbergen met een factor > 1000 voor CIS en een factor 10 tot 1000 voor TRI en VC; voor de locatie
Groningen worden op beide manieren geen overschrijdingen van het actuele risico voorspeld. Met een grote
mate van waarschijnlijkheid kan worden gesteld dat de risico-overschatting te wijten is aan de concentratieafname
rond de overgang van de verzadigde en onverzadigde zone, maar dat de mate waarin de concentratieafname
wordt veroorzaakt door aërobe afbraak en/of diffusie onduidelijk blijft. Concentratieprofielen en batchexperimenten,
die in dit kader zijn opgesteld en uitgevoerd, konden hierbij geen uitsluitsel geven op deze vraag.
Geconcludeerd kan worden dat voor een betrouwbare risicobeoordeling het in ieder geval van belang is dat: