Bij het gebruik van bodemenergiesystemen treden per definitie effecten op bodem en grondwater op. Primair zijn dit veranderingen van de hydrologie en van de temperatuur. De temperatuur, de grondwaterstands- en de stijghoogteveranderingen zijn goed in kaart gebracht, zowel bij een individueel systeem als bij meerdere systemen die dicht bij elkaar staan. Veldmetingen en modelleringen in combinatie met kennis over de hydrologie en de warmteleer hebben veel inzicht verschaft in de omvang van deze primaire effecten [MMB 2]. MMB richt zich daarom niet zozeer op de primaire effecten, maar voornamelijk op de secundaire effecten, waarvan de kennis tot op heden niet volledig is. De volgende secundaire effecten kunnen worden onderscheiden:
- veranderingen van de chemische toestand;
- veranderingen van de microbiologie;
- veranderingen van de fysische toestand.
Effecten van de temperatuur
De natuurlijke temperatuur van ondiep grondwater (10 tot 250 meter diepte) in Nederland is circa 9 °C tot 16 °C. In de bovenste 50 à 100 meter van de ondergrond vindt opwarming plaats onder invloed van klimaatverandering en verstedelijking (zie kader autonome opwarming ondergrond). Ook bodemenergiesystemen zorgen voor temperatuurveranderingen. Verschillende processen in de bodem worden door de temperatuur beïnvloed, met name:
- dichtheidsstroming;
- mineraalevenwichten;
- reactiesnelheden;
- microbiologie
Deze effecten zijn nader uitgewerkt in het onderdeel effecten van de temperatuur. In een aantal gevallen is sprake van dichtheidsgedreven grondwaterstroming, het optreden hiervan en de gevolgen van een dergelijke stroming worden nader besproken in dit onderdeel. Tevens komen de mineraalevenwichten, reactiesnelheden en de effecten op de microbiologie hierin aan de orde.
zie verder: Effecten van de temperatuur
Effecten van menging
Bij menging van grondwater met een verschillende samenstelling wordt de grondwaterkwaliteit beinvloed. Bij opensystemen vindt op een aantal manieren menging plaats. De mate waarin reacties kunnen plaatsvinden als gevolg van menging hangt af van de waterkwaliteitsverschillen die aanwezig zijn. De effecten door menging bij open systemen zijn daardoor sterk afhankelijk van de locale omstandigheden en de systeemeigenschappen.
zie verder: Effecten van menging
terug naar introductiepagina meer met bodemenergie
literatuur
MMB 2 Literatuuronderzoek - Overzicht van kennis en onderzoeksvragen rondom bodemenergie.