‘Nazorg’ gaat over het beheer van verontreinigende stoffen in of op de bodem. Wanneer er sprake is van nazorg, is er voor gekozen een verontreiniging niet weg te nemen maar op een verantwoorde wijze op een locatie te laten. ‘Op verantwoorde wijze’ houdt in dat zich geen onaanvaardbare risico’s voordoen. Zo nodig wordt aanwezig risico door maatregelen, waaronder ook het instellen van gebruiksbeperkingen, tegengegaan. Nazorg voorkomt dat zich in de toekomst (nieuwe) risico’s voordoen.
Wettelijk kader nazorg
Voormalige stortplaatsen, aangelegd zonder voorzieningen, bevatten vaak verontreinigende stoffen. Soms is hierdoor bodemverontreiniging veroorzaakt, zodanig dat de Wet bodembescherming van toepassing is. De Wbb is van toepassing op land- en waterbodems. Een bodemsanering mag volgens wet- en regelgeving resulteren in een situatie met restverontreiniging als de bodem ten minste geschikt gemaakt wordt voor de functie die hij na de sanering krijgt en humane, ecologische en verspreidingsrisico's worden beperkt.
Technische aspecten nazorg
In de situaties dat de verontreiniging niet wordt weggehaald, is een ‘schone laag’ voldoende om blootstellingsrisico's weg te nemen. De dikte van die schone laag (leeflaag) hangt af van het gebruik van de bodem ter plaatse. Verspreidingsrisico’s worden voorkomen door transport van de verontreiniging tegen te gaan. Nazorg krijgt vorm door de inzet van verschillende maatregelen die globaal onder te verdelen zijn in:
-
registratie, administratief beheer;
-
monitoring;
-
voortzetting van passieve sanering, in afwachting van een nader oordeel over nazorg (geen nazorg in strikte zin);
-
IBC - fysieke isolatie, beheer en onderhoud;
-
gebiedsgericht beheer en nazorg.
Organisatorische aspecten
Bij nazorg zijn verschillende partijen betrokken, elk met een eigen belang en eigen verantwoordelijkheid. De belangrijkste actoren zijn: probleemhebber, overheid, intermediaire partijen en derde belanghebbende. Er zijn voor opdrachtgevers verschillende modellen ontwikkeld om de uitvoering van (onderdelen van) de nazorg te organiseren, zelf of door uitbesteding. Eventuele gebruiksbeperking kunnen worden opgelegd om het normale gebruik van een verontreinigde locatie te garanderen.
Nazorgkosten, financiering en risico's
De gekapitaliseerde kosten voor registratie en administratief beheer zijn in de orde grootte van € 2.500 (klein object) tot € 50.000 (groot object). Voor beperkte monitoring zijn de gekapitaliseerde (na)zorgkosten € 25.000 - 50.000 per object (uitgaande van een jaarlijkse monitoring). Voor meer omvangrijkere en complexere nazorgobjecten lopen de gekapitaliseerde kosten van monitoring op tot € 100.000 - 200.000 per object. Als indicatie van de nazorgkosten van het beheer en controle van IBC-objecten wordt uitgegaan van € 0,2 - 0,5 miljoen voor een klein object en € 1 - 2,5 miljoen voor een groot object. Risicodekking van verschillende risico's is onderdeel van de nazorgkosten, ze vormen een extra bedrag boven de ‘voorzienbare’ nazorgkosten. Om de kosten van nazorg te berekenen zijn standaard berekeningsmethoden ontwikkeld.
Kwaliteitsaspecten
Om de kwaliteit van verschillende aspecten van nazorg van bodemsaneringen te waarborgen zijn protocollen en instrumenten ontwikkeld zoals BRL's en VKB protocollen.
Nazorg over 50 jaar
Veel opdrachtgevers zien bodemsaneringen in het algemeen en nazorg in het bijzonder als een onbeheersbare activitieit, daarom kiezen ze liever voor de zekerheid van een volledige sanering. Nazorg hoeft echter niet 'oneindig' te duren door het combineren van nazorg met (her)bouwwerkzaamheden, natuurlijke afbraak of het scheiden van boven- en ondergrond.
Heroverweging effectiviteit nazorg
Voor locaties met langdurige nazorg is het raadzaam de efficiëntie daarvan na verloop van tijd te beoordelen. De effectiviteit van nazorg kan vergroot worden door optimaal gebruik te maken van natuurlijke omzettingsprocessen in de bodem, waarover steeds meer inzicht wordt verkregen.
Samenvattende tabel
Referenties en aanvullende informatie